Enflasyon dondu kaldı

Meteorolojiden yapılan açıklamaya göre 2 gün daha don riski devam ediyor. Son bir kaç gündür Türkiye çapında yaşanan aşırı yağmur, kar ve don birçok ürünü vurdu. Geçen yıl 30 Mart gecesinde yaşanan don felaketi sonrası özellikle kayısı ve fındıkta büyük sorun yaşanmış, rekolteler düşmüştü. Bu yılki felaketlerde ise daha kötü senaryoların yaşanabileceği ifade ediliyor. Bu kapsamda enflasyonun yüksek gelmesinde en önemli etkenler arasında gösterilen gıda fiyatlarının, bu yıl da yüksek seyredeceği belirtiliyor. Bir anlamda ‘Erdem Başçı’nın düşmesini beklediği çift haneli gıda enflasyonun bu yıl da tek haneleri inmesi beklenmiyor.

BU SENE DAHA VAHİM

Geçtiğimiz hafta ortasından itibaren Türkiye’nin dört bir yanını etkisi altına alan olumsuz hava koşulları en çok Ege Bölgesi’ni vurdu. Ege’de yaşanan don ve olumsuz hava koşulları sebebiyle ceviz, badem, erik ve üzüm en çok etkilenen ürünler arasında yer aldı. Türkiye Ziraatciler Derneği Başkanı İbrahim Yetkin’e göre bazı ürünlerde kayıplar yüzde 50’yi buldu. İç Anadolu’da hemen hemen tüm meyve sebzenin dondan etkilendiğinin altını çizen Yetkin, Bolu ve Eskişehir’de de tarla bitkilerinde kayıplar yaşanabileceğini belirtti. Geçen yıl büyük darbe yiyen kayısı üreticilerinin yine zor bir yıl geçireceğini söyleyen Yetkin, “Ordu ve Giresun’da fındık ağaçları tehlike altında. Geçen yıl büyük bir rekolte kaybı yaşanmıştı. Bu sene durum daha vahim. Geçen sene don ve kar yağışı kaynaklı zamlardan daha çok bu sene zam gelebilir” dedi.

LASTİKLERE GECE NÖBETİ

SON 3-4 gündür yaşanan iklimsel felaketler ise daha son bulmadı. Sakarya’da bir fındık üreticisi durumu şöyle özetliyor: “Normal şartlar altında Mart ayı sonunda fındık ağaçlarının yaprakları açılırdı. Ancak Nisan ayının 10’u geldi hala bir hareket yok. Dağ kökylerinde fındık ağaçları kar altında. Geçen yıl Sakarya dondan çok fazla etkilenmemişti ancak bu akşam (dün akşam) don daha kötü şekilde bizi etkileyecek. Çiftçiler kamyon kamyon eski lastik siparişi veriyor. Bu gece fındık arazilerinde dondan korunmak için eski lastikler yakılacak” dedi. Fındık fiyatlarının şu anda 17 lira seviyelerinde olduğunu belirten üretici, “Eğer donun etkisi devam ederse gelecek yıl rekoltesi de düşer. Bu da fiyatların daha da artmasına sebep olur” ifadelerini kullandı. 

ÇUKUROVA’YI SEL VURDU

SADECE iklimsel koşullara bağlı olmayan fiyat artışları da tüketicinin cebini zorluyor. Tarlada 2 lira olan patatesin fiyatı raflara ulaşana kadar 5 lirayı buluyor. Nevşehir Ziraat Odası Başkanı Hüseyin Altunışık, aracılar tarafından fırsatçılık yapıldığını ifade ediyor. Türkiye’de üretilen patatesin yüzde 30’unu Nevşehir’in karşıladığına değinen Altunışık, “Fiyat artışındaki bir diğer neden Çukurova’da beklenen hasadın bu yıl gecikmesi. Adana ve Hatay gibi ilk hasadın yapıldığı merkezlerde tarlaları sel vurdu. Nisan sonu veya en geç 5 Mayıs gibi yeni ürünlerin gelmesiyle fiyatlar aşağı inebilir” dedi. 

METEOROLOJİ TWITTER’DAN UYARIYOR

YAŞANAN felaketlerden en az seviyede etkilenmek için çiftçiler yoğun çaba harcarken, TARSİM’in görevlileri de sahaya çıktı. Aynı zamanda devam eden tehlikelere karşı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Twitter üzerinde uyarılarda bulunuyor. Müdürlüğün attığı tweetlerden birinde şu ifadeler bulunuyor: “Zirai faaliyetlerin başlaması nedeniyle cuma sabah saatlerinde Bolu, Kastamonu, Karabük, Bilecik, Uşak, Kütahya, Konya, Ankara ve Burdur’da hafif don olayı, 10 Nisan Cuma gecesi ile 11 Nisan Cumartesi ve 12 Nisan Pazar sabahı Marmara’nın güneyi ile Doğu Anadolu’nun güneybatısında hafif, Batı Karadeniz’in iç kesimleri, İç Anadolu, İç Ege ve Göller Yöresinde orta kuvvette, bölgenin yüksek kesimlerinde kuvvetli zirai don olayı beklenmektedir.”

Devam

Brifing’de neler oldu.

CUMHURBAŞKANI Recep Tayyip Erdoğan özellikle bu yılın başından itibaren her geçen gün sertleşen tonda eleştirdiği merkez bankası Başkanı Erdem Başçı ile dün bir araya geldi. Yaklaşık 2.5 saat süren görüşmede Başçı 130 sayfalık bir sunum yaptı. Sunumda, eleştirilerin odağı olan piyasa faizlerini düşürmenin yolu için 4 koşul sıralandı. Toplantının ardından Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada ise toplantıda hem Erdoğan’ın faizle ilgili hassasiyetini dile getirdiği hem de mevcut güven ve istikrar ortamının korunması gerektiği belirtildi. Gün boyu toplantıyı sakin bekleyen dolar kuru toplantı sonucuna da tepki vermedi. Uluslararası piyasalarda dolar kuru toplantı başlama saati 18’deki seviyesi olan 2.61 lira civarında kaldı.

İşte Cumhurbaşkanı Erdoğan’a yapılan 130 sayfalık sunumu bu linkten indirebilirsiniz.

YİĞİT BULUT DA KATILDI

Başçı ve Başbakan Yardımcısı Ali Babacan’la görüşmesi resmi programda saat 16.45 olarak görünürken Erdoğan’ın programının uzaması nedeniyle görüşme 1 saat 15 dakika gecikmeyle saat 18.00 civarında başladı. Görüşmede, Babacan ve Başçı’nın yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Başdanışmanlarından Yiğit Bulut ve Cemil Ertem de bulundu.

Merkez’e bağımsızlık vurgusu

FAİZ HASSASİYETİ

Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamada, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Babacan ve Başçı’yı kabul ettiği ve ekonomik gelişmelerle ilgili bilgi alındığı belirtildi. Görüşmede küresel piyasalardaki gelişmeler ve bunların etkilerinin değerlendirildiği kaydedilen açıklamaya şöyle devam edildi:
“Türkiye’de ekonominin temellerinin son derece sağlam olduğuna işaret edilen görüşmede, güçlü ve dengeli büyüme hedefleri doğrultusunda uygulanmakta olan politikalar, Sayın Cumhurbaşkanımızın faiz ve üretime yönelik hassasiyetleri üzerinde durulmuştur. Türkiye’nin 2023 hedefleri doğrultusunda mevcut güven ve istikrar ortamının titizlikle muhafaza edilmesi gerektiğinin altı çizilmiştir. Tüm ekonomik birimler tarafindan, sürecin yakından izlendiği, gerekli tedbirlerin alınmakta olduğu ifade edilmiştir.”

Kamu bankaları faiz indirsin

‘FAİZLER NASIL DÜŞER’

Başçı’nın gerek Meclis’te milletvekillerine gerekse Bakanlar Kurulu ve ekonomistlere yaptığı teknik sunumları normalde 70-80 sayfa arasında değişiyorken Cumhurbaşkanı Erdoğan’a 130 sayfalık sunum yaptı. Başçı sunumunun 24. sayfasında, “Piyasa faizlerini düşürmenin yolu” başlığı altında ise yol haritasını verdi. Başçı, piyasa faizlerini düşürmenin yolunu, “İstikrar ve güven artırıcı adımlar, mali disiplin (kamu borç yükünün hafifletilmesi), fiyat istikrarına odaklı bir para politikası duruşu ve bu yolla enflasyon beklentileri ve enflasyon risk primi düşeceğinden piyasa faizleri kademeli olarak düşebilir” olarak sıraladı.

TL değer kaybeder

SUNUMDA para politikası ve kur konusunda para politikasının gelecekte gevşeme ihtimali halinde yerli paranın değer kaybedeceği de vurgulandı. Para politikasının gelecekte sıkıştırılması ihtimalinin ise yerli paranın değer kazanmasına neden olacağı kaydedildi. Yerli paranın değer kaybetmesinin ise ithal mal fiyatları kanalından enflasyonda yükselişe yol açacağı vurgulandı. Sunumda enflasyon ve faiz oranları Arjantin, Rusya ve Yunanistan ile kıyaslandı. Arjantin’de piyasa faizinin yüzde 22.74, politika faizinin yüzde 22.9, Rusya’da piyasa faizinin yüzde 13.88, politika faizinin yüzde 15 olduğu, Yunanistan da ise piyasa faizinin yüzde 9.57, politika faizinin ise Avrupa Merkez Bankası’nın tespiti ile yüzde 0.05 olduğu kaydedildi.

Yatırımlar nasıl gelir

BAŞÇI ayrıca sunumda piyasa faizini belirleyen unsurları da şöyle sıraladı: “Risk primi, beklenen denge reel faizi, beklenen enflasyon” Yatırımlar ile ilgili de bilgi veren Başçı, yatırımların politika faizi dışındaki belirleyicileri başlığı altında, “Yapısal reformlar tasarrufları, geleceğe ilişkin güveni ve istikrarı daha da artıracaktır. Bu yolla yatırım eğiliminde ilave bir artış sağlanabilecektir” dedi.

Başçı’nın sunum sırası piyasaya – Uğur GÜRSES – ANALİZ
Merkez Bankası bu sabah parasal sıkılaştırmaya başlarsa, anlayacağız ki dün durumun vahametini ortaya koyarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı ikna etmiş ve normalleşme yoluna girilmiş demek olacak. Ancak toplantı sonrası Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan açıklamanın içeriği, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın pozisyonunu koruduğu sinyalini veriyor. Dün Başçı’nın yaptığı sunuma bakınca, dünkü toplantı tek kelimeyle ‘kurs’ olmuş. Çünkü Merkez Bankası’nın 70-80 sayfalık klasik sunumlarına 50 sayfalık bir ön ek yapıldığı dikkat çekiyor. Bu ön ekte, Merkez Bankası faizlerinin; piyasa faizleri, kredi faizleri ve yatırımlarla arasındaki ilişki anlatılmış. Parasal aktarım mekanizmasının nasıl çalıştığı, döviz kurlarıyla ve enflasyon bağlantısı tane tane anlatılmış. Para politikasında gevşeme ihtimalinin yerli parada değer kaybına yol açtığı, bunun da ithal mallar kanalıyla fiyat artışlarına yol açtığı gösterilmiş. Özeti şu; Merkez Bankası uyguladığı politikalarla beklenen enflasyonu aşağı çekemezse, politikacının etki alanındaki risk primini aşağı çekilemezse asıl belirleyici parametre olan piyasa faizini aşağı çekemezsiniz. Şu soru yanıtını bilmiyoruz; son iki ayda faiz indirimi ve faiz baskısı yüksek kura getirdi de, buradan çıkış nasıl olacak? Merkez Bankası bugünden itibaren sıkılaşma başlatarak döviz kurunu sakinleştirebilecek mi? Banka sunumda anlattığı ‘temel felsefesini’ arzu ettiği araçları kullanarak pratiğe geçirebilecek mi?

ERDOĞAN REKTÖRLERLE BİR ARAYA GELDİ

 

Devam

Enflasyon tarihi erkene çektirmedi.

ENFLASYON 20 ayın en düşüğü olsa da Merkez Bankası’nın tüm hayallerini alt üst etti. Ocakta aylık olarak yüzde 1.10 ile yüzde 0.7 olan beklentilerin üzerinde gelen enflasyon yıllıkta da yüzde 7.24’e geriledi. Aralık 2014’te yüzde 8.17 olan enflasyonda Merkez Bankası 1 puan civarında düşüş bekliyordu ve bu gerçekleştiği takdirde de bugün Para Politikası Kurulu’nu (PPK) faiz indirmek için olağanüstü toplamayı hedefliyordu. Ama özellikle ÖTV’deki artışla sigaraya yapılan zam ve gıdada bir türlü durdurulamayan fiyat artışları enflasyonu yükseltti.
Merkez bankası da anında yazılı açıklama yaptı ve Para Politikası Kurulu’nun 24 Ocak’ta toplanacağını bildirdi. Merkez’in toplantıyı iptal etmesini dolar iyi karşıladı ve 2.40 liranın altına geri döndü. Ancak hala Başçı’nın açıklama yaptığı salı günkü 2.33’lük seviyenin çok üzerinde kaldı.

GIDA YİNE YÜKSELİŞTE

Türkiye İstatistik Kurumu’nun  (TÜİK) dün açıkmadığı enflasyonun yüzde 1.10 ile beklentiyi aşmasında en önemli katkı yine sebze ve meyveden geldi. Başta zam şampiyonu patlıcan yüzde 61.19 olmak üzere biber yüzde 56.68, mandalina yüzde 28.11 arttı. Tüm bu artışlarla gıda grubunda aylık enflasyonun 3.52 oldu ve aylık genel enflasyonun 0.85 puanı gıdadan kaynaklandı. İkincilik ise içki ve sigara grubunda. Bu grupta ocak başındaki vergi ayarlamalarıyla sigara ve içkiye gelen yüzde 7-8 civarı zamlar etkili oldu. Ve içki ve sigara yüzde 4.19 arttı bunun aylık genel enflasyona etkisi 0.20 puan oldu.

OTOMOBİL ZAMMI

Giyimde indirim sezonu açıldı, böylece grupta fiyatlar indi enflasyon ise yüzde 6.98 düştü. Bu sayede aylık enflasyonu bu grup 0.51 puan indirdi. Benzin ve motorindeki yüzde 4.5-6 seviyesindeki indirimler ulaştırma grubunda otomobil zamlarına rağmen enflasyonun yüzde 0.56 azalmasını sağladı. Böylece aylık enflasyona 0.09 puan indirim etkisi oldu. Böylece petrol fiyatları önceki aylardaki kadar genel enflasyona etki edememiş oldu.

Davutoğlu ve Şimşek memnun

BAŞBAKAN Ahmet Davutoğlu, enflasyonda son 20 ayın en düşük rakamlarının ortaya çıktığını belirterek, faizin de önümüzdeki aylarda artan bir ivme ile düşeceğine inancının güçlü olduğunu söyledi. Davutoğlu, partisinin grup toplantısında, “Ekonomimizdeki bütün istatistiklerdeki olumlu trend enflasyona da yansıdı” diye konuştu. Maliye Bakanı Mehmet Şimşek de Twitter adresinden yaptığı açıklamada “Yıllık enflasyon tüketici fiyatlarında yüzde 7.2’ye geriledi, yurtiçi üretici fiyatları yüzde 3.3 olarak gerçekleşti. Enflasyondaki düşüş devam edecek” dedi.

Zeybekci ve Bulut mutsuz

CUMHURBAŞKANI Ekonomi Başdanışmanı Yiğit Bulut Twitter adresinden “Yıllık enflasyon yüzde 7.24 değil de yüzde 7.17 olsaydı faiz indirilecekti, faize bakış açımız 0.07’lik bir marja endekslendiyse bakışımız yok demektir. Şu anda piyasa politika faizinden 0.75-0.80 aşağıda. Faiz indirimi sadece iç dinamiklerin fiyat artışına endekslenebilecek karar değildir… Karar 0.07 az düştü mantığına endekslenebilecek kadar ince bir teraziye sahipse olumlu gelişmeler olağanüstü toplantı gerektirebilir” dedi.  Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci toplantının yapılması gerektiğini kaydederek “Kurla ilgili Türkiye’nin endişe duymasını gerektirecek bir şey yok. Cesaretli şekilde faiz indirimi sürmeli” dedi.

Çekirdek, genel enflasyonun üzerinde

YURTİÇİ Üretici Fiyatları Endeksi ise ocakta ocakta yüzde 0.33 artarken, yıllık artış yüzde 3.28 oldu. Gıda, içki, tütün ve altın hariç ‘H’ çekirdek enflasyonu ocakta yıllık olarak yüzde 9.36, gıda, içki, tütün, altın ve enerji fiyatlarını kapsamayan ‘I’ çekirdek enflasyonu da yıllık yüzde 8.63 arttı.

Devam